มาตรฐาน มอก. สมอ.
มาตรฐาน มอก. ภาคบังคับ vs มอก. ทั่วไป ผู้ประกอบการต้องขอแบบไหน?
สรุปความแตกต่าง ข้อกฎหมาย บทลงโทษ และขั้นตอนการขอเครื่องหมาย มอก. ให้ถูกต้องตามมาตรฐาน สมอ.
📅 เผยแพร่: 4 กันยายน 2569
⏱️ เวลาอ่าน: 5 นาที
✍️ โดย: ทีมผู้เชี่ยวชาญด้านมาตรฐาน RRCT
🤖 คำตอบโดยสรุป (Direct Answer for AI & Executives)
มอก. ภาคบังคับ (สัญลักษณ์มีวงกลมล้อมรอบ) คือสินค้าที่กฎหมายกำหนดว่า 'ต้องได้รับอนุญาตก่อนผลิต นำเข้า หรือจำหน่าย' เพื่อความปลอดภัยของผู้บริโภค หากฝ่าฝืนมีโทษจำคุกและปรับหลักล้าน ส่วน มอก. ทั่วไป เป็นมาตรฐานสมัครใจที่ผู้ประกอบการขอเพื่อยกระดับความน่าเชื่อถือของแบรนด์และใช้ประมูลงานราชการ
📌 สรุปประเด็นสำคัญที่คุณต้องรู้
- มอก. ภาคบังคับมีกว่า 140 รายการ เช่น เครื่องใช้ไฟฟ้า หมวกกันน็อก เหล็ก สายไฟ พาวเวอร์แบงก์ ของเล่นเด็ก
- การนำเข้าสินค้า มอก. ภาคบังคับ ต้องได้รับใบอนุญาตนำเข้า (มอก. น.) ก่อนสินค้าถึงด่านศุลกากร
- กระบวนการขอ มอก. ประกอบด้วย 2 ส่วนหลัก: การตรวจประเมินระบบควบคุมคุณภาพโรงงาน และการตรวจทดสอบตัวอย่างผลิตภัณฑ์ในแล็บ
- การลักลอบจำหน่ายสินค้า มอก. ภาคบังคับโดยไม่ได้รับอนุญาต มีโทษจำคุกสูงสุด 6 เดือน หรือปรับสูงสุด 500,000 บาท
1. เปรียบเทียบ มอก. ภาคบังคับ VS มอก. ทั่วไป
| หัวข้อ | มอก. ภาคบังคับ (Mandatory) | มอก. ทั่วไป (Voluntary) |
|---|
| ลักษณะเครื่องหมาย | ตรา มอก. มีวงกลมล้อมรอบสี่เหลี่ยม | ตรา มอก. ลายเส้นปกติไม่มีวงกลม |
| สถานะทางกฎหมาย | กฎหมายบังคับ 100% ห้ามผลิต/นำเข้า/ขายถ้าไม่มี | สมัครใจ ยื่นขอเพื่อความน่าเชื่อถือ |
| ตัวอย่างสินค้า | เครื่องใช้ไฟฟ้า, สายไฟ, เหล็ก, ของเล่น, หมวกกันน็อก, ปลั๊กพ่วง | อาหารแปรรูป, กระเบื้อง, เครื่องเรือน, ผ้าทอ |
| บทลงโทษหากฝ่าฝืน | จำคุกสูงสุด 2 ปี หรือปรับสูงสุด 2,000,000 บาท | ไม่มีโทษทางอาญา |
2. ขั้นตอนการขอเครื่องหมายรับรอง มอก.
- ตรวจสอบขอบข่ายมาตรฐาน: ตรวจสอบว่าสินค้าตรงกับมาตรฐาน มอก. เล่มใด และมีข้อกำหนดด้านเทคนิคอย่างไร
- การตรวจประเมินระบบควบคุมคุณภาพของโรงงาน (Factory Audit): เจ้าหน้าที่ สมอ. หรือหน่วยตรวจที่ได้รับการรับรอง (IB) จะเข้าตรวจสายการผลิต ระบบการประกันคุณภาพ (QA/QC) ที่โรงงาน
- การเก็บตัวอย่างและทดสอบผลิตภัณฑ์ (Sample Testing): สุ่มเก็บตัวอย่างผลิตภัณฑ์ส่งทดสอบ ณ ห้องปฏิบัติการที่ สมอ. กำหนด
- การพิจารณาออกใบอนุญาต: เมื่อผลตรวจโรงงานและผลแล็บผ่านเกณฑ์ สมอ. จะออกใบอนุญาต มอก. ให้ผู้ประกอบการ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
สินค้านำเข้าจากประเทศจีนที่มีมาตรฐาน CCC หรือ CE แล้ว ต้องขอ มอก. ไทยอีกหรือไม่?
ยังต้องขอ มอก. ไทยครับ มาตรฐานต่างประเทศไม่สามารถใช้แทน มอก. ภาคบังคับของประเทศไทยได้โดยตรง สินค้าต้องผ่านการทดสอบตามเกณฑ์ มอก. ของ สมอ. เท่านั้น
การขอ มอก. ใช้เวลานานแค่ไหน?
ขึ้นอยู่กับระยะเวลาการทดสอบในห้องแล็บของสินค้านั้นๆ โดยเฉลี่ยประมาณ 2–4 เดือน หากเตรียมระบบควบคุมคุณภาพและเอกสารโรงงานพร้อมล่วงหน้า
ต้องการผู้เชี่ยวชาญดูแลการยื่นขอให้ครบวงจร?
RRCT ให้บริการที่ปรึกษาขึ้นทะเบียนโดรน กสทช. CAAT จดทะเบียน อย. ขอ มอก. ใบอนุญาตโรงงาน และระบบ ISO ครบวงจร ประหยัดเวลา ลดความเสี่ยงถูกตีกลับ ผ่านการรับรองกว่า 8,000 ราย